Email επικοινωνίας: paulos4205@gmail.com

Τετάρτη, 10 Απριλίου 2013

Ο Ιερομάρτυς Γρηγόριος ο Ε' Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.



 Ὁ γιος Γρηγόριος, κατ κόσμο Γεώργιος γγελόπουλος, γεννήθηκε στ Δημητσάνα τ τος 1745, π εσεβες κα νάρετους γονες, τν ωάννη κα τν σημίνα. Τ 1767 μετέβη στ Σμύρνη, κοντ στν θεο του κκλησιάρχη Μελέτιο, παρακολουθώντας μαθήματα στν Εαγγελικ Σχολή. Στ συνέχεια παρακολούθησε  μαθήματα φιλοσοφίας στν Πάτμο π τν Δανιλ Κεραμέα. Μετ τς σπουδές του λθε στν ατοκρατορικ μον τς Μεταμορφώσεως τν Στροφάδων νήσων, που κάρη μοναχς λαμβάνοντας τ νομα Γρηγόριος. π κε τν κάλεσε Μητροπολίτης Σμύρνης Προκόπιος κα τν χειροτόνησε ρχιδιάκονό του. ταν ργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, πέστρεψε στ Δημητσάνα κα δωσε 1.500 γρόσια γι τν στέγαση τν πόρων φοιτητν.
γιος Γρηγόριος μυήθηκε στν Φιλικ ταιρεία π τν ωάννη Φαρμάκη περ τ μέσα το τους 1818 στ γιον ρος. «δειξεν εθς ζωηρότατον νθουσιασμν πρ το πνεύματος ατς» κα «ηχήθη π καρδίας», γι τν πιτυχία το σκοπο της.

Στς 19 Αγούστου 1785 κλέγεται οκουμενικς Πατριάρχης κα παραμένει στν πατριαρχικ θρόνο μέχρι τν Δεκέμβριο το 1798. Κατ τ τος ατ καθαιρεται π τν Πύλη, διότι θεωρήθηκε νίκανος ν διατηρήσει τν ποταγ τν Χριστιανικν λαν κάτω π τν Τουρκικ ζυγ κα ξορίζεται στ γιον ρος. Τ 1818 κλήθηκε γι τρίτη φορ στν Οκουμενικ θρόνο, στν ποο κα παρέμεινε μέχρι τν μέρα το μαρτυρικο του θανάτου.
Κωνσταντίνος Κούμας ναφέρει τι γιος Γρηγόριος δν ταν μόνο «σεμνς τ θος, λιτς τν δίαιταν, ταπεινς τν στολήν, ζηλωτς τς πίστεως, δραστηριότατος ες λα τ ργα του», λλ ταν κα «καμπτος ες τς δέας του κα δν τν μελε δι κανν ναντίον, ταν πεφάσιζε τίποτε». Κα Γρηγόριος πεφάσισε. ταξε ς σκοπ στν ζωή του ν πηρετήσει πιστ τ δολο Γένος κα ν βοηθήσει μ λες τς δυνάμεις του κα μ τν ζωή του στν πελευθέρωση π τν Τουρκικ ζυγό. Γι τν πραγματοποίηση το σκοπο του χρησιμοποιοσε λη του τ διπλωματικ δεξιοτεχνία.
Στν προσπάθειά του θνομάρτυρας ν διασώσει τν λληνικ πληθυσμ π τν σφαγ κα συγχρόνως ν παραπλανήσει τν Σουλτάνο κα ν δώσει τν εκαιρία στος γωνιστς ν ργάζονται νενόχλητοι, ναγκάσθηκε ν φορίσει τος παναστάτες.
Συντριπτικ πάντηση στος κατήγορους το Γρηγορίου θ δώσει λέξανδρος ψηλάντης μ τς δηγίες πο στειλε π τ Κισνόβιο τς Βεσσαραβίας στος ρχηγος τς Πελοποννήσου: « μν Πατριάρχης βιαζόμενος παρ τς Πόρτας σς στέλλει φοριστικ κα ξάρχους, παρακινώντας σας ν νωθτε μ τν Πόρταν. σες μως ν θεωρτε τατα ς κυρα καθόσον γίνονται μ βίαν κα δυναστείαν κα νευ θελήσεως το Πατριάρχου». «ς μν λησμονήσωμεν τι πάρχουν περιστάσεις καθ’ ς παιτονται θυσίαι μεγαλύτεραι κα ατς τς θυσίας τς ζως κα τι νίοτε μαρτυρικ ζω εναι πικρότερον λλ πλέον πιβεβλημένον καθκον κα ατο το μαρτυρικο θανάτου. Κα ατν τν πέρτατην θυσίαν προσέφερεν οίδιμος Πατριάρχης, στις συνησθάνθη συναίσθημα πικρότερον κα ατο το θανάτου, ταν θυσιάζων πάντα γωισμν κα ποβλέπων ες τ ληθινν συμφέρον, ναγκάσθη ν θέση τν πογραφν το κάτωθι γγράφου καταδικάζοντας τ κίνημα, πρ τς πιτυχίας το ποίου λοψύχως ηχετο κα εργάζετο. πογράφων, πεμάκρυνε τς πονοίας τς Πύλης περ συμμετοχς ες τ κίνημα πισήμων κύκλων· μ πογράφων, θ πεβεβαίου τς πονοίας, τε δειν πιπίπτουσα τιμωρία το τυράννου κατ τν βυσσοδομούντων, θ νέκρου τ κίνημα πρν κραγ. λλως οίδιμος Πατριάρχης μετ θαυμαστς γκαρτερήσεως πέστη τ μαρτύριον, ταν πέστη τ μαρτύριον, ταν πέστη ρα, καίτοι δύνατο ν σωθ δι τς φυγς».
Εναι χαρακτηριστικ πιστολ πο στειλε γιος Γρηγόριος στς 26 Δεκεμβρίου 1820 στν πίσκοπο Σαλώνων σαΐα κα πολύτιμη π στορικ ποψη, γιατί ποδεικνύει πς θνομάρτυς παρακολουθοσε λα σα συνέβαιναν  στν λλάδα, σ λες του τς λεπτομέρειες κα τς προετοιμασίες γι τν πανάσταση:
«μφοτέρας τς τιμίας πιστολάς, δι το γαθο Φούντα Γαλαξειδιώτου, σφαλς δεξάμην κα τος ν ατας τιμίους λόγους γνων. χεμυθείας, δελφέ, μεγίστη χρεία κα προφύλαξις περ πν διάβημα, ο γρ χρόνοι πονηροί εσι κα ν τας φιλοπατριώταις στι κα μοχθηρν ζύμη, φ’ ς ς π ψωραλέου προβάτου φυλάττεσθε. Κακν γρ πολλο μηχανώνται δι τ τς φιλοπλουτίας γκλημα. Δι τν γαθν μερίδα ξελέξω κοινολογν μοι μπιστευομένοις πατριώταις, τ χεμυθείας δεόμενα. Ο Γαλαξειδιται, ος πιστέλλεις μοι συνεχς, πεφροντισμένως νεργοσι, κα φ’ ν γνω δύνατον ντ παντς τιμίου οδ’ λάχιστον λόγον ρκος δόντων φυγεν· ο μόνον τ σά, λλ κα τ τν ν Μορέ δελφν γράμματα κομίζουσί μοι. το Παπανδρέα πρξις πατριωτικ μν τος γινώσκουσι τ μύχια, κατακρίνουσι δ ο μ εδότες τν νδρα. Κρύφα περασπίζου ατόν, ν φανερ δ γνοιαν ποκρίνου, στι δ’ τε κα πίκρινε τος θεοσεβέσιν δελφος κα λλοφύλοις. δὶᾳ πράϋνον τν Βεζύρην λόγοις κα πόσχεσιν· λλ μ παραδοθήτω ες λέοντος στόμα. σπασον ον τας μας εχας τος νδρείους δελφούς, προτρέπων ες κρυψίνοιαν δι τν φόβον τν ουδαίων. νδρωθήτωσαν σπερ λέοντες κα ελογία το Κυρίου κρατυνε ατούς, γγς δ’ στι το Σωτρος τ Πάσχα. Α εχα τς μς μετριότητος π τς κεφαλς σου, δελφέ μου σαΐα. Γεωργο καμάτως κα λβια γεώργια δώσοι σοι Πανύψιστος».
γιος Γρηγόριος συνιστοσε τν γνα γι τν λευθερία κα τν νίσχυε μ κάθε μέσο. ταν ποφασισμένος ν θυσιασθε γι τν Πατρίδα. «Χρεωστομεν», λεγε, «ν ποιμαίνωμεν καλς τ ποίμνιά μας κα χρείας τυχούσης ν κάμωμεν, πως καμεν ησος δι’ μς δι ν μς σώσ…».
Σ πιστολ πο στειλε πρς τν Παλαιν Πατρν Γερμανό, γραφε:
«Συλλειτουργ ν Χριστ κα λίαν γαπητ δελφέ. λαβον τν π 20 πριλίου πιστολήν σου. πόφασίς μου περ μελετωμένης νορθώσεως «σχολς» τς φιλτάτης πατρίδος εναι τοιαύτη, ς δική σας, πως θέλς μάθει κα παρ το δίου. Τ κιβώτιον το λέους πρέπει ν μψυχωθ. Κα τν βουλν το Κυρίου νθρώπιναι δυνάμεις δν δύνανται ν τν μεταβάλουν. Γενηθήτω τ θέλημά Του».
Κάτω π τν λέξη «σχολήν» πονοοσαν τν λληνικ πανάσταση. Ο Φιλικο μάλιστα νόμασαν πιστάτες τς σχολς τν Οκουμενικ Πατριάρχη Γρηγόριο κα τν Πατριάρχη εροσολύμων Πολύκαρπο.
ταν σ μία συνεδρίαση τς ερς Συνόδου το Οκουμενικο Πατριαρχείου, Μητροπολίτης Δέρκων Γρηγόριος προέτρεψε τν Πατριάρχη ν μεταβον στν Πελοπόννησο γι ν τεθον πικεφαλς τς παναστάσεως, Γρηγόριος Ε’ πάντησε: «Κα γ ς κεφαλ το θνους κα μες ς Σύνοδος φείλομεν ν ποθάνωμεν δι τν κοινν σωτηρίαν· θάνατος μν θ δώσ δικαίωμα ες τν Χριστιανοσύνην ν περασπίσ τ θνος ναντίων το τυράννου. λλ’ ν πάγωμεν μες ν θαρρύνωμεν τν πανάστασιν, τότε θ δικαιώσωμεν τν Σουλτάνον ποφασίσαντα ν ξολοθρεύσ λον τ θνος».
ταν μερικο προσπάθησαν ν τν πείσουν ν φύγει π τν Κωνσταντινούπολη κα ν σώσει τν αυτό του, καλς ποιμένας πάντησε:
«Μ προτρέπετε ες φυγήν. Μάχαιρα θ διέλθ τς ρύμας τς Κωνσταντινουπόλεως κα λοιπν πόλεων τν χριστιανικν παρχιν. μες πιθυμετε πως γ μεταμφιεζόμενος καταφύγω ες πλοον κλεισθ ν οκί οουδήποτε εεργετικο μν Πρεσβευτο, ν’ κούω δ κεθεν πς ο δήμιοι κατακρεουργοσι τν χηρεύοντα λαόν. Οχί! γ δι τοτο εμαι Πατριάρχης, πως σώσω τ θνος μου, οχ δ πως θ θεωρήσωσιν διαφόρως πς πίστις ατν ξυβρίσθη ν τ προσώπ μου. Ο λληνες, ο νδρες τς μάχης, θ μάχωνται μετ μεγαλυτέρας μανίας, περ συχνάκις δωρεται τν νίκην· ες τοτο εμαι πεπεισμένος. Βλέπετε μεθ’ πομονς ες τι κα ν μο συμβ. Σήμερον (Κυριακ τν Βαΐων) θ φάγωμεν χθες, λλ μετά τινας μέρας κα σως κα ταύτην τν βδομάδα ο χθες θ μς φάγωσιν… Ναί, ς μ γίνω χλεύασμα τν ζώντων· δν θ νεχθ στε ες τς δος τς δησσο, τς Κερκύρας κα τς γκνος διερχόμενον ν μέσ τν γυιν ν μ δακτυλοδείκτωσι λέγοντες: “δο ρχεται φονες Πατριάρχης”. ν τ θνος μου σωθ κα θριαμβεύσ, τότε πέποιθα θ μο ποδώση θυμίαμα παίνου κα τιμν, διότι ξεπλήρωσα τ χρέος μου… πάγω που μ καλε νος μου, μέγας κλρος το θνους κα Πατρ οράνιος, μάρτυς τν νθρωπίνων πράξεων».
Γρηγόριος Ε’, φλογερς ατς εράρχης, κολούθησε τν δρόμο του. Σάρκωσε λόκληρο τ πόδουλο Γένος. πωμίσθηκε τ σταυρό του. νέβηκε τ Γολγοθά του. Δέχθηκε ραπίσματα, χλευασμούς, μπτυσμος κα τέλος τν θάνατο μ παγχονισμό. Μπροστ στ Πατριαρχεο, τν μέρα το Πάσχα το 1821, ο Τορκοι κρέμασαν τν Πατριάρχη.
Στ γγραφο τς καταδίκης του (τουρκιστ “γιαφτάς”), ναφέρεται ατία το παγχονισμο του: «…λλ’ πιστος πατριάρχης τν λλήνων… ξ ατίας τς διαφθορς τς καρδίας του, χι μόνον δν εδοποίησεν οδ’ παίδευσε τος πατηθέντας, λλ καθ’ λα τ φαινόμενα το κα ατός, ς ρχηγός, μυστικς συμμέτοχος τς παναστάσεως… ντ ν δαμάσ τος ποστάτας κα δώσ πρτος τ παράδειγμα τς ες τ καθήκοντα πιστροφς των, πιστος οτος γινεν πρωταίτιος λων τν νεφυεισν ταραχν.
»Εμεθα πληροφορημένοι τι γεννήθη ν Πελοποννήσ κα τι εναι συνένοχος λως τν ταξιν, σας ο ποπλανηθέντες ραγιάδες πραξαν κατ τν παρχίαν Καλαβρύτων…
»πειδ πανταχόθεν βεβαιώθημεν περ τς προδοσίας του χι μόνος ες βλάβην τς ψηλς Πύλης, λλ κα ες λεθρον ατο το θνους του, νάγκη το ν λείψ νθρωπος οτος π το προσώπου τς γς κα δι τοτο κρεμάσθη πρς σωφρονισμ τν λλων».
να χρόνο μετ τν παγχονισμ κα τν μεταφορ το τιμίου λειψάνου του π τν πλοίαρχο Μ. Σκλάβο στν δησσ τς Ρωσίας, Ζακυνθινς ερωμένος Οκονόμος Νικόλαος Κοκκίνης, μετέπειτα ρχιεπίσκοπος Ζακύνθου, φημέριος τότε το παλαίφατου ναο τς δηγήτριας κα φλογερότατος Φιλικός, εαισθητοποιημένος π τν θυσία το Πατριάρχη, συνθέτει κολουθία πρς τιμν το νέου ερομάρτυρα, κάτι πο ποδεικνύει περίτρανα τι γιος Γρηγόριος στ συνείδηση το Γένους κατέκτησε μέσως μ τ τίμιο αμα του, θέση γίου.
Τ
1871 κκλησία τς λλάδος θεώρησε πιβεβλημένο ν μετακομίσει τ τίμιο λείψανό του π τν δησσ στν πελεύθερη θήνα. Γι τν σκοπ ατ συστάθηκε πιτροπή, στν ποία συμμετεχαν ρχιεπίσκοπος Ζακύνθου Νικόλαος Β’ Κατραμς κα  ρχιμανδρίτης βέρκιος Λ. Λαμπίρης, Α’ γραμματες τς ερς Συνόδου. Στν δησσ πεδόθησαν π τ μέλη τς πιτροπς κα τος κε μόδοξους τιμς γίου στ ερ λείψανο το γίου Γρηγορίου. Κατ τν Πανυχίδα μάλιστα, πο τελέσθηκε κε κατ τν μέρα τς μνήμης του, «ξεφώνισεν π’ μβωνος, κατ’ πίμονον τν μογενν παίτησιν, λογύδριον Σεβασμιώτατος ρχιεπίσκοπος Ζακύνθου». Τ ερ λείψανο φθασε στν θήνα τν 25η πριλίου 1871, που ο θηναοι το πεφύλαξαν πάνδημη ποδοχή. Μ κατάνυξη κα γαλλίαση ναπετέθη στν Καθεδρικ Να το Εαγγελισμο τς Θεοτόκου, που φυλάσσεται μέχρι σήμερα σ περίβλεπτη λάρνακα.

πολυτίκιον. χος δ’. Ταχ προκατάλαβε.
σίως έρευσας, τ π πάντων Θε, κα θμα επρόσδεκτον, ς ναθλήσας καλς,  Χριστ προσενήνεξαι. θεν σ γχόνη, ληθς νεδείχθη, λύτρον μακρς δουλείας, τν λλήνων τ γένει· δι ερομάρτυς, Γρηγόριε τιμμέν σε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...